Siyaset biliminin ve modern devlet kuramının teorisyenlerinden Thomas Hobbes’un Leviathan’ından güncel sorunlarımıza ışık tutacak bir derleme

 

“Devlet olmadıkça, herkes herkese karşı daima savaş halindedir. Buradan şu açıkça görülür ki, insanlar hepsini birden korku altında tutacak genel bir güç olmadan yaşadıkları vakit, savaş denilen o durumun içindedirler; ve bu savaş herkesin herkese karşı savaşıdır.”

Leviathan, Thomas Hobbes, 2013, Yapı Kredi Yayınları, s.101

“…insan doğasında üç temel kavga nedeni buluyoruz. Birincisi rekabet; ikincisi, güvensizlik; üçüncüsü de, şan ve şeref.”

Leviathan, Thomas Hobbes, 2013, Yapı Kredi Yayınları, s.101

“Genel bir gücün olmadığı yerde, yasa yoktur…”

Leviathan, Thomas Hobbes, 2013, Yapı Kredi Yayınları, s.103

“Korkulacak genel bir güç olmasaydı hayatın nasıl olacağı, önceden barışçı bir yönetim altında yaşamış olan insanların bir iç savaş durumunda içine düştükleri hayata bakarak anlaşılabilir.”

Leviathan, Thomas Hobbes, 2013, Yapı Kredi Yayınları, s.102

“Doğa yasaları değişmez ve ebedidir; çünkü adaletsizlik, nankörlük, kibir, haksızlık, adam kayırma ve buna benzer şeyler asla yasal kılınamaz. Savaşın hayatı koruması, barışın ise yok etmesi asla mümkün olamaz.”

Leviathan, Thomas Hobbes, 2013, Yapı Kredi Yayınları, s.124

“…hiç kimse kendisinin yargıcı değildir. Herkes, her şeyi, kendi yararına uygun olarak yapacağına göre, hiç kimse kendi davasında uygun bir hakem olamaz; ve eğer uygun olsa idi; hakkaniyet her bir tarafa eşit hak verilmesini emrettiğinden , taraflardan birinin yargıç olmasına müsaade edildiği takdirde, diğer taraf için de aynı şeye müsaade edilmesi gerekirdi; ve böylece anlaşmazlık, yani savaş nedeni, doğal hukuka aykırı olarak devam ederdi.”

Leviathan, Thomas Hobbes, 2013, Yapı Kredi Yayınları, s.123

“Ayaklanma yoluyla egemenliği ele geçirmeye gelince; bu mümkün olsa bile, böyle bir şeyin makul olarak beklenemeyeceği ve, egemenlik bu yoldan ele geçirilirse, başkalarının onu aynı yoldan ele geçirmeyi düşünecekleri, ve dolayısıyla buna teşebbüs etmenin akla aykırı olduğu açıktır. Bu nedenle adalet, yani ahdin tutulması, hayatımıza zarar verecek bir şey yapmamızı yasaklayan aklın bir kuralı ve dolayısıyla bir doğa yasasıdır.”

Leviathan, Thomas Hobbes, 2013, Yapı Kredi Yayınları, s.116

“…ahitlerin geçerliliği, insanları onlara uymaya zorlayacak bir devlet gücünün kurulmasıyla başlar ancak: ve mülkiyet de o zaman başlar.”

Leviathan, Thomas Hobbes, 2013, Yapı Kredi Yayınları, s.114

“…adalet herkese kendisinin olanı sürekli olarak vermek iradesidir.”

Leviathan, Thomas Hobbes, 2013, Yapı Kredi Yayınları, s.114

“…hak, yapmak veya yapmamak özgürlüğünden oluşur; yasa ise, bunlardan birini tespit ve ilzam eder: yani, yasa ve hak, aynı konuda birbirleriyle tutarlı olmayan yükümlülük ve özgürlük kadar ayrı şeylerdir.

Leviathan, Thomas Hobbes, 2013, Yapı Kredi Yayınları, s.104

“…adalet herkese kendisinin olanı sürekli olarak vermek iradesidir.”

Leviathan, Thomas Hobbes, 2013, Yapı Kredi Yayınları, s.114

“Herkesin herkese karşı savaşının bir başka sonucu; mülkiyetin, egemenliğin, benim ve senin ayrımının bulunmaması; sadece, herkesin eline geçirebildiği şeye, onu elinde tutabildiği sürece sahip olmasıdır.”

Leviathan, Thomas Hobbes, 2013, Yapı Kredi Yayınları, s.103

“İnsanlar doğuştan eşittir.Doğa, insanları, bedensel ve zihinsel yetenekleri bakımından öyle eşit yaratmıştır ki, bazen bir başkasına göre bedence çok daha güçlü veya daha çabuk düşünebilen birisi bulunsa bile, her şey göz önüne alındığında, iki insan arasındaki fark, bunlardan birinin diğerinde bulunmayan bir üstünlüğe sahip olduğunu iddia etmesine yetecek kadar fazla değildir. Çünkü, bedensel güç bakımından, en zayıf olan kişi, ya gizli bir düzenle ya da kendisi ile aynı tehlike altında olan başkalarıyla birleşerek, en güçlü kişiyi öldürmeye yetecek kadar güçlüdür.”

Leviathan, Thomas Hobbes, 2013, Yapı Kredi Yayınları, s.99

“Zulüm korkusu, insanı, toplumdan yardım beklemeye veya istemeye yöneltir: çünkü, insanın hayatını ve özgürlüğünü sağlamasının başka bir yolu yoktur.”

Leviathan, Thomas Hobbes, 2013, Yapı Kredi Yayınları, s.83

Emeği için İstanbul Üniversitesi Felsefe Topluluğundan Semin Evciman’a teşekkürler

About ibrahimaycan

Leave a Reply